Leidse Papyrologie-lezing 2026
Leidse Papyrologie-lezing 2026
Welke dag is het vandaag?
Teksten op papyrus uit de Egyptische woestijn geven ons een inkijkje in het alledaagse leven in de Grieks-Romeinse tijd. Er zitten afspraken over een beloofde levering tussen, of uitnodigingen voor verjaardagsfeestjes, contracten met aanduiding van de leeftijd van de betrokken partijen, sluitingsdagen, etc. Uit dit soort teksten blijkt dat mensen er zich goed van bewust waren welk jaar, welke dag en hoe laat het was, net als wij vandaag. Maar hoe deden ze dit precies?
Oriëntatie op tijd
Jezelf kunnen oriënteren in de tijd lijkt op het eerste zicht misschien vanzelfsprekend, maar dat is het zeker niet. Terwijl de fysieke ruimte vol visuele aanknopingspunten staat, is in de tijd alles vluchtig. Behalve de afwisseling van dag en nacht en de cycli van de seizoenen en de maan is er geen houvast. De meeste aanknopingspunten maakt de mens daarom zelf: denk aan jaarrekeningen, kloktijd of wekelijkse routines. Terwijl wij gewend zijn aan één uniform systeem, werden antieke tijdsinstrumenten juist gekenmerkt door hun pluriformiteit.
Innovatieve tijdsinstrumenten in Romeins Egypte
Aan de hand van geselecteerde documenten op papyrus laat Sofie Remijsen u in haar lezing kennismaken met een aantal innovatieve oplossingen voor alledaagse, praktische uitdagingen rondom tijd in Romeins en Byzantijns Egypte. Elke case study werpt licht op grotere thema’s, zoals de rol van stiptheid en beleefdheid, of voorstellingen van toekomst en verleden. Het toont ook aan dat banale tekstelementen, zoals tijdsaanduidingen, het startpunt kunnen vormen van historisch onderzoek naar antieke belevingen en ideeën.
Over de spreker
Dr. Sofie Remijsen (PhD 2012) is universitair hoofddocent Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en geeft leiding aan het NWO-project Lived Time: Using and Experiencing Time in Late-Antique Egypt. Ze is gespecialiseerd in de sociale en culturele geschiedenis van het oostelijk Middellandse Zeegebied (vanaf de Hellenistische periode tot de Late Oudheid). Ze is met name geïnteresseerd in de manieren waarop alledaagse praktijken, zoals tijdsbesteding of sport, laten zien hoe mensen de wereld om zich heen begrepen en vormgaven.
Leidse Papyrologie+ groep
Jaarlijks organiseert de Leidse Papyrologie+ groep een Nederlandstalige publiekslezing over een papyrologisch onderwerp, in samenwerking met het Rijksmuseum van Oudheden. De Papyrologie+ groep is een samenwerkingsverband van papyrologie-wetenschappers die zijn verbonden aan de Universiteit Leiden. Na afloop van de lezing in het museum krijgt u een drankje aangeboden namens de organisatie.
Teksten op papyrus uit de Egyptische woestijn geven ons een inkijkje in het alledaagse leven in de Grieks-Romeinse tijd. Er zitten afspraken over een beloofde levering tussen, of uitnodigingen voor verjaardagsfeestjes, contracten met aanduiding van de leeftijd van de betrokken partijen, sluitingsdagen, etc. Uit dit soort teksten blijkt dat mensen er zich goed van bewust waren welk jaar, welke dag en hoe laat het was, net als wij vandaag. Maar hoe deden ze dit precies?
Oriëntatie op tijd
Jezelf kunnen oriënteren in de tijd lijkt op het eerste zicht misschien vanzelfsprekend, maar dat is het zeker niet. Terwijl de fysieke ruimte vol visuele aanknopingspunten staat, is in de tijd alles vluchtig. Behalve de afwisseling van dag en nacht en de cycli van de seizoenen en de maan is er geen houvast. De meeste aanknopingspunten maakt de mens daarom zelf: denk aan jaarrekeningen, kloktijd of wekelijkse routines. Terwijl wij gewend zijn aan één uniform systeem, werden antieke tijdsinstrumenten juist gekenmerkt door hun pluriformiteit.
Innovatieve tijdsinstrumenten in Romeins Egypte
Aan de hand van geselecteerde documenten op papyrus laat Sofie Remijsen u in haar lezing kennismaken met een aantal innovatieve oplossingen voor alledaagse, praktische uitdagingen rondom tijd in Romeins en Byzantijns Egypte. Elke case study werpt licht op grotere thema’s, zoals de rol van stiptheid en beleefdheid, of voorstellingen van toekomst en verleden. Het toont ook aan dat banale tekstelementen, zoals tijdsaanduidingen, het startpunt kunnen vormen van historisch onderzoek naar antieke belevingen en ideeën.
Over de spreker
Dr. Sofie Remijsen (PhD 2012) is universitair hoofddocent Oude Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en geeft leiding aan het NWO-project Lived Time: Using and Experiencing Time in Late-Antique Egypt. Ze is gespecialiseerd in de sociale en culturele geschiedenis van het oostelijk Middellandse Zeegebied (vanaf de Hellenistische periode tot de Late Oudheid). Ze is met name geïnteresseerd in de manieren waarop alledaagse praktijken, zoals tijdsbesteding of sport, laten zien hoe mensen de wereld om zich heen begrepen en vormgaven.
Leidse Papyrologie+ groep
Jaarlijks organiseert de Leidse Papyrologie+ groep een Nederlandstalige publiekslezing over een papyrologisch onderwerp, in samenwerking met het Rijksmuseum van Oudheden. De Papyrologie+ groep is een samenwerkingsverband van papyrologie-wetenschappers die zijn verbonden aan de Universiteit Leiden. Na afloop van de lezing in het museum krijgt u een drankje aangeboden namens de organisatie.
